Папраўкі ў Падатковы кодэкс: зноў міма інтарэсаў людзей?
![Бягучая рэдакцыя Падатковага кодэкса дзейнічае з 1 студзеня 2019 года / Еўрарадыё](/sites/default/files/styles/gallery_main/public/2023-08/darmajedy-2608.jpg.webp?itok=xz8qmYKG)
Бягучая рэдакцыя Падатковага кодэкса дзейнічае з 1 студзеня 2019 года / Еўрарадыё
12 кастрычніка Аляксандр Лукашэнка заявіў, што Падатковы кодэкс трэба "асвяжыць". Абноўленае падатковае заканадаўства павінна запрацаваць са студзеня 2022 года.
Прадстаўнікі бізнес-супольнасці ўжо азнаёміліся са зменамі ў ПК, прапанаванымі Мінфінам і Міністэрствам па падатках і зборах. Ключавыя пытанні, якія падымаліся бізнесам яшчэ пры падрыхтоўцы паправак у кодэкс у 2018 годзе — зніжэнне падаткаў, пенсійная рэформа і ліквідацыя праверак задняй датай, — там не вырашаюцца.
— Карэктавалася і агульная частка, і кропкава спецыяльныя нормы. У асноўным гэта прапановы, якія ўносіліся дзяржорганамі па пытаннях, у якіх, з іх пункту гледжання, выявіліся недапрацоўкі, — расказвае сябра праўлення, эксперт Асацыяцыі падаткаплацельшчыкаў і дарадца адвакацкага бюро "Гарэцкі і партнёры" Наталля Зварано.
На думку эксперта, праблем з прыняццем новаўвядзенняў будзе шмат, улічваючы, што склад рабочай групы па падрыхтоўцы змяненняў моцна адрозніваецца ад таго, які быў у 2018 годзе. Тады вялікую яе частку складала бізнес-супольнасць.
Да пытанняў, якія даўно хвалявалі бізнес, цяпер практычна не дайшлі. Мы распыталі экспертаў, што сапраўды неабходна новаму Падатковаму кодэксу і ці патрэбныя тыя змены, якія падрыхтавалі чыноўнікі.
"Хаос у падатковай сістэме чамусьці задавальняе ўлады"
![Поправки в Налоговый кодекс: опять мимо интересов людей?](/sites/default/files/paragraphs/image/informationitems63726.jpg)
Сярод новаўвядзенняў акцэнт робіцца на лічбавізацыі падатковай сістэмы. Як адзначае эканаміст Леанід Фрыдкін, сёння гэта зусім не важны момант.
— З пункту гледжання насельніцтва, лічбавізацыя цяпер не патрэбная. Дзяржава ж хоча ўзмацніць кантроль над грашовымі патокамі і такім чынам спадзяецца вывесці з ценю частку даходаў насельніцтва, абкласці іх падаткамі і атрымаць больш грошай у бюджэт. Вось і ўся актуальнасць.
Для бізнесу важна забяспечыць выкананне заканадаўства, прычым не толькі падатковага, падкрэслівае эксперт. Акрамя таго, трэба ліквідаваць адсылачныя нормы і залішняе рэгуляванне многіх пытанняў. Адным з такіх пытанняў з'яўляецца прымяненне некаторых відаў праверак задняй датай у адпаведнасці з пунктам 4 артыкула 33 ПК. Згодна з ім, падатковая база прадпрыемстваў можа быць адкарэктавана за пяцігадовы перыяд.
Мноства адсылачных нормаў прыводзіць да таго, што рэгуляванне ўскладняецца, позніцца, а некаторыя пытанні і зусім рэгулююцца за рамкамі Падатковага кодэкса, падкрэслівае Леанід Фрыдкін.
— Гэта абсалютна ненармальна, стварае хаос у падатковай сістэме, але нашы ўлады гэта чамусьці вельмі задавальняе.
Галоўнае — зніжэнне падатковай нагрузкі
![Поправки в Налоговый кодекс: опять мимо интересов людей?](/sites/default/files/paragraphs/image/113-nagruzka.jpg)
Самае галоўнае, што трэба бізнесу ў новым Падатковым кодэксе, — зніжэнне і раўнамернае размеркаванне падатковай нагрузкі, падкрэслівае эксперт.
— Ні адна з пералічаных задач не ставіцца. Што да пераразмеркавання падатковай нагрузкі, то ў нас атрымліваецца, што шэраг сфер з'яўляюцца высокамаржынальнымі, але маюць вельмі нізкую падатковую нагрузку. Тыя сферы, якія з'яўляюцца неабходнымі, але нізкарэнтабельнымі, плацяць падаткаў у адносным выражэнні значна больш. Напрыклад, у нас падатковая нагрузка на сельскую гаспадарку і фінансавы сектар аднолькавая. Нармальна? — абураецца Леанід Фрыдкін.
Як адзначае кіраўнік Бізнес саюза прадпрымальнікаў і наймальнікаў імя М. С. Куняўскага Жанна Тарасевіч, падатковая нагрузка можа быць высокай у тым ліку за кошт непадатковых плацяжоў, напрыклад куплі кантрольна-ідэнтыфікацыйных знакаў на тавары ці платы за дарогі.
У пенсійнай сістэме за 8 гадоў нічога не змянілася
— Плюс фіскальнае адабранне — гэта і пытанне, звязанае з пенсійнай рэформай. Яшчэ ў 2012 годзе ў дырэктыве №4 закладзена пераразмеркаванне падатковай нагрузкі паміж работнікам і наймальнікам. Мы так да гэтага і не падышлі, — працягвае Жанна Тарасевіч.
Цяпер работнікі адлічваюць у Фонд сацыяльнай абароны насельніцтва 1% ад заработнай платы, яшчэ 34% выплачвае наймальнік.
Жанна Тарасевіч упэўненая, што ў рамках працы над Падатковым кодэксам, які "трэба прымаць ужо заўтра", вырашыць усе пытанні якасна не атрымаецца.
— Трэба намячаць падатковую рэформу на пяцігодку і гаварыць пра тое, што налета мы рэфармуем мясцовыя падаткі. У другі год — непадатковыя плацяжы, у трэці год мы падыходзім да рэспубліканскіх падаткаў і гэтак далей.
Павышэнне акцызаў і няроўнасць кампаній
![Поправки в Налоговый кодекс: опять мимо интересов людей?](/sites/default/files/paragraphs/image/cyharbtwby.jpg)
Згодна з праектам змяненняў у Падатковы кодэкс, прадстаўленым чыноўнікамі, стаўкі акцызаў на алкагольную і тытунёвую прадукцыю могуць павялічыцца. Пры гэтым стаўкі акцызаў на аўтамабільнае паліва і маторныя алівы, як і стаўка падатку на гульнявы бізнес, мяняцца не будуць.
Прапанаваныя змены закрануць і нормы артыкула 20 ПК. Яна ўсталёўвае ўзаемазалежнасці арганізацый для мэт падаткаабкладання [ўзаемазалежныя — гэта асобы або арганізацыі, адносіны паміж якімі аказваюць непасрэдны ўплыў на ўмовы або эканамічныя вынікі іх працы. — Рэд.]. У прыватнасці, узаемазалежнасць можа быць падставай для сумневаў падатковай у тым, што якія-небудзь дзеянні кампаній былі здзейсненыя для дасягнення канкрэтнага эканамічнага выніку, а не для сыходу ад выплаты падаткаў.
Са сферы рэгулявання артыкула 20 ПК прапануецца прыбраць дзяржаўныя арганізацыі, падпарадкаваныя ўраду.
— У артыкуле застаецца пункт, які дае бязмежныя магчымасці для прызнання ўзаемазалежнасці іншых арганізацый, — кажа Наталля Зварано.
Так дзяржаўныя і прыватныя кампаніі апынуцца ў няроўных умовах. Выходзіць, калі ўзаемазалежныя прадпрыемствы, падпарадкаваныя дзяржаве, правядуць здзелкі, па выніках якіх атрымаюць неабгрунтаваную падатковую выгаду, то правяраць іх не будуць.
Неаднаразова абмяркоўвалася на кансультатыўным савеце ў МПЗ пытанне кантролю цэн у падатковых мэтах. У выніку спросціцца парадак падбору крыніц інфармацыі, якая абгрунтоўвае прымяненне рынкавых цэн, расказвае Наталля Зварано.
— Плацельшчык можа атрымаць права самастойна падбіраць інфармацыйную крыніцу вызначэння рынкавых цэн без прывязкі да іерархіі інфармацыйных крыніц у адпаведнасці з Падатковым кодэксам. Таксама пашыраецца пералік выпадкаў, калі плацельшчык мае права выкарыстоўваць заключэнне прафесійнага ацэншчыка ў якасці крыніцы інфармацыі для абгрунтавання рынкавай цаны.
Гэта аблегчыць жыццё падаткаплацельшчыку, але пакуль змяненні ў Падатковы кодэкс прынцыпова сістэму не мяняюць.
Каб сачыць за галоўнымі навінамі, падпішыцеся на канал Еўрарадыё ў Telegram.
Мы штодня публікуем відэа пра жыццё ў Беларусі на Youtube-канале. Падпісацца можна тут.